|
Geschreven door Daan van der Keur
|
|
Wednesday 09 September 2009 |
|
Koppelingloos... Isdawa?
Onze snelle dijkrijder uit het oosten van het land mocht weer eens aan de haal met een snelle toerfiets. De Yamaha FJR1300 AS oftewel de koppelingsloze versie van één van de beste toermotoren die er te koop is. Ik was zeer benieuwd wat Jeroen er van zou vinden. Schrik niet van de titel die is uiteraard ironisch bedoeld. Ik wilde er als eindredacteur nog een vraagteken achter zetten maar heb toch besloten dat niet te doen. Het is tenslotte Jeroen's testverslag dus leest en geniet van één van de laatste testverslagen van dit jaar. (Tekst: Daan)
 
Luie donder
Tegenwoordig is de doelstelling van producenten het de consument zo makkelijk mogelijk te maken. Nog even en je hoeft niet langer zelf je reet af te vegen. Geweldig, blijft er tijd over voor belangrijkere dingen, zoals het volgen van al die uitgemolken zang- en danswedstrijden op de kijkbuis. Het mag duidelijk zijn dat ik hier geen voorstander van ben. Immers, je wordt een luie donder als alles je uit handen wordt genomen. En het voor mij makkelijker maken door de "meelevende" producenten? Tot op zekere hoogte. Noem mij een controlefreak, maar ik heb graag zelf de touwtjes in handen. Dit gaat dus ook op voor de Yamaha FJR1300 AS. De verbeterde uitvoering van Yamaha's sportieve toerbuffel met het automatische koppelingssysteem YCC-S (Yamaha Chip Controlled-Shift). Na het minder goed presterende eerste model is oa. de software aangepast om het problematische "bokken" van het schakelen te verhelpen. Aan deze controlefreak dus om een mening op het net te knallen of Yamaha het systeem onder controle heeft...
Geneuzel
Over de FJR zelf, kunnen we uiteraard kort zijn. Dit model uit het Yamaha-gamma heeft zich al ruimschoots bewezen en wordt alom geprezen. Met dit in het achterhoofd vind ik echter wel dat er bepaalde kanttekeningen bij geplaatst dienen te worden in de vorm van enkele pietluttige minpuntjes. Zo is de in hoogte verstelbare ruit erg flexibel; het is tijdens het rijden zeer bewegelijk. Misschien dat scherpere en bredere lijnen in het ontwerp het geheel wat robuuster zou kunnen maken. Dan zijn er de zadels (het zadel van de FJR1300n bestaat uit twee delen, red.). Na ruim 1.000 km voelde het zitvlees nog gevoellozer aan dan Joling's sterretje na een avondje gangbangen... "Ik heb er het gevoel niet meer voor." Verder is er de ABS. Bij werking klappert de hendel behoorlijk. Tenslotte nog de bandjes in de ruime koffers. Ze zijn bedoeld om de bagage op hun plek te houden. Maar waarom dan een belachelijke oplossing zoeken in de vorm van klittenband? Er is maar erg weinig voor nodig om de bandjes van hun plek te krijgen; jammer. En daar moet ik het (helaas) bij laten omtrent de motorfiets zelf.
Kilometervreter
Misschien mierenneukerij en het valt zeker in het niet bij de op hun beurt positieve kanttekeningen die geplaatst dienen te worden. Deze kilometervreter is als sportief op de markt gezet en dat is ze gelukt. De concurrentie kan hier zeker een puntje aan zuigen. Mede door de verstelbare vering en de speciaal voor deze motor ontwikkelde sport/toerbanden van Bridgestone zorgen ervoor dat de FJR stabiel en met veel vertrouwen op één oor gelegd kan worden, ook op hogere snelheden. Het laatste gaat wel wat zenuwachtiger en de dan wat mindere feedback van de voorzijde geeft op dat moment wat minder vertrouwen. Er moet wel bij gezegd worden dat dit bij snelheden is ondervonden die ver boven het toegestane liggen. Maar probleemloos verdwijnen de schaamranden op de banden als sneeuw onder de zon en worden de indicatiepunten op de voetsteunen met millimeters tegelijk ingekort.
Dat dit allemaal mogelijk is, is niet alleen toe te schrijven aan het rijwielgedeelte en de ronde rubbers. Door de (veelvuldige) verstelbaarheid van de ruit, het stuur en het zadel kan de juiste zitpositie gecreëerd worden. Dit bevordert niet alleen het comfort, maar ook het "gevoel" van de motor wat op zijn beurt voor vertrouwen zorgt. Maar het meest verrassend voor mij was toch wel de bescherming tegen de elementen. Tijdens een lange rit met duopassagier sloeg het weer plots om. De stralende zon werd opgeslokt door onheilspellende donderwolken. Het duurde niet lang voordat de hemel bakken water tegelijk uit kotste. In de veronderstelling zo nat te worden als tijdens een wet T-shirt competitie op Ibiza, zet ik de ruit op zijn hoogste stand, zet de handvatverwarming wat aan en kruip samen met mijn vriendin weg achter de kuip. Het gas gaat verder open om wat sneller door de hoosbui te trekken. Jammer, maar het is niet anders. Gelukkig zijn we bijna thuis. Maar tot mijn verbazing worden we niet nat. Slechts enkele druppels bereiken doel! Geweldig! En dan na te gaan dat ook de zijkanten van de kuip nog verder naar buiten gezet kunnen worden.
Koppelen
Maar waar de test nu eigenlijk omgaat is natuurlijk het aangepaste systeem dat op deze uitvoering is geplaatst. Het YCC-S systeem dat ter vervanging van de conventionele koppeling is geplaatst. Niet langer met de hand ontkoppelen, daar zorgt de motorfiets in vervolg zelf voor. Schakelen gaat middels de conventioneel voetpook en/of door met een druk op de knop de handmatige bediening te activeren. Met deze wat laag geplaatste flipper aan de linkerzijde van het stuur moet je wel even opletten dat je, wanneer je nog niet gewend bent, niet telkens bij opschakelen op de toeter drukt. Je medeweggebruikers zullen je vast erg sociaal vinden dat je ze telkens begroet, maar het gaat er natuurlijk om dat je opschakelt. Geen koppelingshandel meer dus. Deze "wegname" van een handeling vergt echter wel een omschakeling tussen de oren. Het druist in tegen de gewoonte die door ervaring is opgebouwd. Dit wordt nog eens versterkt wanneer de motor nog koud is. Dan slipt de koppeling wel heel erg veel en lang. Ook na enkele dagen blijft het af en toe iet wat vreemd geen koppelingshandel tot je beschikking te hebben. Vooral wanneer je een hellingproef dient te ondergaan. Normaliter speel je wat met de koppeling en je gas om de top te bereiken. Nu is het echter zo dat je met dit systeem enkel in staat bent het toerental te beïnvloeden. Geef je te weinig gas dan komt er een nadeeltje van het systeem naar boven: je rijdt wat schokkerig weg. Slinger je de gaskleppen echter te ver open, dan schiet je weg.
Dit geldt ook voor het fenomeen overschakelen. Het ligt er erg aan hoe de rijstijl/bediening van de berijder is ten opzichte van het YCC-S systeem. Is het gas niet helemaal dicht, dan schakelt de motor met slippende koppeling. Geef je te weinig gas, dan gaat het niet zo soepeltjes als verwacht. Ook het terugschakelen kan wat gehorig zijn. Dit alles komt niet altijd of veel voor, want het ligt puur aan de manier van gebruik. Het vergt veel gevoel/gewenning van de berijder. Heb je het onder de knie, dan is het een heerlijk systeem. Zeker voor lange afstanden of tijdens stadsverkeer. Lukt dit niet dan is het systeem hier en daar wat slipperig. Niet zo gek ook als je naar de vermogenswaarden van de FJR kijkt; ruim 143 pk en 134 Nm aan koppel worden door de onderhoudsvrije cardan geperst. Bij inlevering van de FJR wordt dit nog even aangekaart. Het blijkt dat Yamaha deze "slip" er bewust in heeft gelaten. Een "gulden middenweg" aangezien de line-up van berijders uiteraard zeer divers is.
Jammer, Yamaha...
Yamaha ontneemt de berijder dus de mogelijkheid om te (ont-)koppelen. Maar waarom dan niet een extra stap? Ontneem dan ook de berijder de "plicht" het gas dicht te draaien tijdens het overschakelen. Er zit al zoveel software in deze motorfiets, een paar extra ééntjes en nulletjes in het brein van de FJR kunnen er ook nog wel bij. Ik doel op het quick-shift principe. De CPU zorgt er tijdens het schakelen voor dat de ontsteking wordt onderbroken en het gas kan gewoon in dezelfde stand gehouden worden. Voordeel hiervan is dat het schakelen naar de maatstaven van Yamaha kan worden afgesteld. Brandstofinspuiting, ontstekingsmomenten, luchttoevoer, alles kan geregeld worden. Gevolg: niet langer slippende platen, maar een perfecte overschakeling. Maar volgens Yamaha is dit niet nodig aangezien de doelgroep dat plaats neemt in het zadel van de FJR geen coureurs zijn. Ondanks dat hebben ze bij dit 2009 model toch het koppelingssysteem aangepast om het geheel "hufterproof" te maken. Hoezo tegenstrijdig? In mijn ogen een gemiste kans. Zeker wanneer ik mijzelf betrap bij lage toeren het gas niet dicht te draaien en dus met slippende koppeling overschakel. Niet bevorderlijk voor de koppeling en/of bak. Dat ligt uiteraard aan mij. Maar mijn excuus is een IQ te hebben van een bos uien. Maar wat is het excuus van de overige berijders? Ga er maar vanuit dat ik echt niet de enige zal zijn!
Conclusie
De Yamaha FJR1300 AS 2009, een heerlijke toerbuffel die ook op sportief gebied zijn concurrentie met slepende voetsteunen achter zich laat. Een bewezen basis dat door toevoeging van het YCC-S systeem een extra wapen in de strijd werpt. Een leuk systeem dat echter wel veel gevoel/gewenning van de berijder vergt. Maar toch zou ik voor een FJR kiezen zonder dit systeem. Ik mis gewoon de controle. Ik bepaal liever zelf wat en hoe ik iets doe. Noem mij maar een controlefreak, maar liever dat dan een luie donder...
Tekst: Jeroen (Spike) van der Veen
Foto's: Peter van der Veen
|
